DEZENFEKSİYON MADDELERİNİN ETKİNLİKLERİNDE ROL OYNAYAN

FAKTÖRLER:

a)Etki süresi: Dezenfeksiyon maddesinin mikroorganizmalar üzerine etki etmesi halinde, mikroorganizmaların inaktivasyonu veya ölümleri eksponensiyel olarak gerçekleşmektedir. Ölümler belli bir zaman aralığında logaritmik bir şekilde meydana gelmektedir. Dezenfeksiyon maddesinin etki süresi uzadıkça,dezenfeksiyondaki başarıda artmaktadır.

Her bir dezenfektanın etkili olabilmesi için gerekli olan süre; dezenfektanın kimyasal yapısına, uygulanan materyalin özelliğine ve mikroorganizma çeşidine göre değişim göstermektedir. Dezenfeksiyon maddesinin etki süresinin kısa olması durumunda, uygulanan dezenfektana karşı dirençli yeni mikroorganizma genarasyonları oluşabilmektedir. Bu nedenle, her bir dezenfektanın etki süresine muhakkak suretle riayet edilmeli ve süreyi kısaltma yoluna gidilmemelidir.

b)Başlangıç mikroorganizma yükü: Dezenfekte edilecek ortamdaki mikroorganizma sayısı ne kadar fazla olur ise, belirli bir dezenfeksiyon düzeyine erişmek için gerekli olan süre de o kadar uzun olacaktır. Ortamda bulunan az sayıdaki mikroorganizma, çok sayıdaki mikroorganizmadan daha kısa sürede öldürülebilmektedir. Bu nedenle, iyi bir temizlik işlemi uygulandığında, mevcut bakterilerin belirli bir kısmını uzaklaştırılması ile dezenfeksiyon etkinliği artmaktadır. Mikroorganizma ile aşırı ölçüde kontamine olan yüzeylerin dezenfeksiyonu için, dezenfektan etki süresinin uzatılası gerekmektedir.

c)Dezenfektan konsantrasyonu: Dezenfeksiyon maddesinin yüksek konsantrasyonlara uygulanarak mikroorganizmaların ölüm hızı önemli ölçüde arttırılabilmektedir. Ancak, belirli bir konsantrasyondan sonra artık dezenfektanın mikrobisit etkisi değişmemektedir.

 Bir çok dezenfektan madde yüksek konsantrasyonda mikrobisit etki gösterirken, aynı dezenfektanlar düşük konsantrasyonda aynı mikroorganizmalar üzerinde mikrobiyostatik etki göstermektedir. Her bir dezenfektanın en iyi tesir gösterdiği bir optimum konsantrasyonu mevcuttur. Bu konsantrasyon, şüphesiz ki süre ve sıcaklık ile ilişkilidir.

d)Sıcaklık: Sıcaklığın yükseltilmesi antimikrobiyal etkiyi artırmaktadır. Bu etki, sıcaklık düşürülmesi durumunda azalmaktadır. Genellikle yüksek sıcaklıkta dezenfeksiyon maddesinin mikrobisit etkisi artmaktadır. Perasetik asit ve iyodoforlar gibi bazı dezanfeksiyon maddeleri diğer dezenfektanlara göre sıcaklık değişikliklerinden daha az etkilenmektedir ve bu nedenle düşük sıcaklıklarda da kullanılabilmektedirler.

Diğer taraftan iyodoforlarda, iyodun 40 0C’nin üzerinde süblimasyona uğraması ve buna bağlı olarak iyot kaybı ve ayrıca yüksek korozyon tehlikesi söz konusu olmaktadır. Klorlu bileşenlerden yüksek sıcaklıklarda oluşan klor gazı da önemli derecede korozyona neden olabilmektedir.

e)Diğer faktörler: Dezenfeksiyon maddeleri sadece mikroorganizmaların organik bileşikleri ile değil, aynı zamanda organik kir artıkları, özellikle, protein bileşikleri ile de reaksiyona girebilmektedir. Bu husus protein hatası veya kusuru olarak adlandırılmaktadır.

Klorlu maddeler veya iyodoforlar gibi belirli dezenfektanların etkileri, proteinlerin mevcudiyetinde önemli ölçüde olumsuz yönde etkilenmektedir. Dezenfeksiyon maddeleri etkinliğindeki diğer önemli faktör ise hazırlan dezenfektan solüsyonunu pH değeridir. Dezenfektan solüsyonlarının pH değeri önemli ölçüde kullanılan suya bağlıdır. Her bir dezenfektanın optimum etki gösterdiği belirgin bir pH aralığı mevcuttur.

                                                                                       SOLVER KİMYA