KAĞIT İMALATI, KAĞIT HAMMADDELERİ, KAĞIT ÇEŞİTLERİ - Solver Kimya
+2 KİTAP BİR ARADA...

FİYAT : 250 YTL
KİMYASAL HAMMADDELER ANSİKLOPEDİSİ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER ANSİKLOPEDİSİ 

Makaleler

Yorumlar


  • ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER ANSİKLOPEDİSİ 1
    POLİ ETİLEN GLİKOL, yoğunluğu 1.1239 gr / cm3 olan ve erime noktası - 65 c bir üründür.POLİ ETİLEN GLİKOL PH: 6 değerliğine sahip ve suda rahat çözüne...

  • KİMYASAL GÜBRELER ANSİKLOPEDİSİ
    NİTRAT AZOTLU SIVI GÜBRELER Bitkiler nitrat azodunu rahat alarak, yeşil aksamlarının ve gövde ve dallarının hızla gelişmesini sağlar ve bitkilerin hız...

  • KİMYASAL GÜBRELER ANSİKLOPEDİSİ
    AZOTLU SIVI GÜBRE,bitkinin hem köklerinin hemde yeşil aksam ve gövdesinin gelişmesine neden olan bir yaprak gübresidir.Yapraktan verilir.AZOTLU SIVI Y...

  • DEZENFEKTANLAR ANSİKLOPEDİSİ - 2
    TOPRAK DEZENFEKTANI ÜRETİMİ çok zor değildir.Ama zor olmamakla birlikte çok önemli işlevi olan ve kullanıldığı alan tarım olunca dikkat isteyen bir ür...

  • DETERJAN ANSİKLOPEDİSİ
    merhaba bulaşık yıkama tabletleri nasıl yapılır

  • OTO BAKIM ÜRÜNLER ANSİKLOPEDİSİ
    CAM SUYU ANTİFRİZİ, Ön ve arka camların yıkanmasında kullanılan bağımsız sudur.Yazın norma şartlarda şebeke suyu veya saf su kullanılırken, kışın şart...

  • DEZENFEKTANLAR ANSİKLOPEDİSİ - 1
    DEZENFEKTAN ÜRETİMİ ile ilgili bir çok formülasyonları ve imalat tekniklerini DEZENFEKTANLAR ANSİKLOPEDİSİ içerisinde bulabilirisiniz .Bu ansiklopedi ...

  • Saç Bakım Formülleri111111
    KURU SAÇLARA ŞAMPUAN FORMÜLÜ,çok önmeli bir üretimdir. burada önemi formülasyon veya üretim metodu değildir.Önemli olan kaliteli ve ekonomik bir şampu...

  • Saç Bakım Formülleri111111
    YAĞLI SAÇLAR İÇİN ŞAMPUAN YAPIMI, SON DERECE KOLAYDIR. ÇOK DETAYLI BİR MAKİNAYA İHTİYAÇ YOKTUR. DÜŞÜK DEVİRLİ BİR KARIŞTIRICI BU İŞ İÇİN YETERLİ OLACA...

  • Saç Bakım Formülleri111111
    ŞAMPUAN ÜRETİMİ, son derece kolay bir yöntemle üretilebilir.Üretim için bir karıştırıcı yeter. bu karıştırıcının devri dakikada 60 - 80 devir olmalı v...
KAĞIT İMALATI, KAĞIT HAMMADDELERİ, KAĞIT ÇEŞİTLERİ

KAĞIT İMALATI :

Kağıt hamuru beyazlatılıp öğütüldükten sonra su eklenerek seyreltik hale getirilir, gerekirse kalsiyum karbonat, kaolin gibi dolgu maddeleri eklenir. Bu karışım %99’u su, %1’i elyaf ve diğer katkı maddeleri olacak şekilde kağıt makinasına pompa ile iletilir.

Kağıt makinesında elek adı verilen çok ince gözenekli süzgeç üzerine hamur, çok dar bir yarıktan akıtılır. Elek, sürekli döner ve su-elyaf karışımındaki katı maddeler, elek üzerinde kalır ve su elek yardımı ile süzülür.Eleğin üzerinde böylece yaklaşık %20 si elyaf, % 80’I su olan yaş bir kağıt tabakası oluşmuş olur.

Bu yaş kağıt daha sonra yine kağıt makinesının bir parçası olan preslerde suyu daha fazla giderilir.Preslerden bu kağıt, % 42-48 arasında kuru içerikli olarak çıkar. Yaş kağıdın içinden  presleme ile çıkarılabilecek maksimum su miktarı sınırlıdır. Bu nedenle kağıt, kurutma bölümüne geçer ve içinde yüksek sıcaklıkta buhar bulunan kurutma silindirleri ile temas etmesi sağlanarak kurutulur.

İlk aşamada ağaç, kabuklarından ayrılır ve yonga adı verilen 1-3 cm uzunluğunda 2-5 mm kalınlığında küçük parçalara ayrılır. Kağıt hamuru üretmenin ilk aşaması, pişirmedir.Pişirme, kağıt üretiminde kullanılacak olan selüloz elyaflarından lignin (ağacın içinde elyafları birbirine bağlayan reçinemsi madde)  ve diğer bileşenlerin ayrıştırılması amacı ile yapılır. Lignin eğer ayrıştırılmaz ise kağıdın kendisinin ve renginin bozulmasına (Mekanik Odun Hamuru Prosesi – Groundwood  ile çok az ya da hiç kimyasal kullanılmadan üretilen gazete kağıdında olduğu gibi ) neden olur.

Kağıt hamuru beyazlatılıp öğütüldükten sonra su eklenerek seyreltik hale getirilir, gerekirse kalsiyum karbonat, kaolin gibi dolgu maddeleri eklenir. Bu karışım %99’u su, %1’i elyaf ve diğer katkı maddeleri olacak şekilde kağıt makinasına pompa ile iletilir.

Kağıt makinesında elek adı verilen çok ince gözenekli süzgeç üzerine hamur, çok dar bir yarıktan akıtılır. Elek, sürekli döner ve su-elyaf karışımındaki katı maddeler, elek üzerinde kalır ve su elek yardımı ile süzülür.Eleğin üzerinde böylece yaklaşık %20 si elyaf, % 80’I su olan yaş bir kağıt tabakası oluşmuş olur. 

Bu yaş kağıt daha sonra yine kağıt makinesının bir parçası olan preslerde suyu daha fazla giderilir.Preslerden bu kağıt, % 42-48 arasında kuru içerikli olarak çıkar. Yaş kağıdın içinden  presleme ile çıkarılabilecek maksimum su miktarı sınırlıdır. Bu nedenle kağıt, kurutma bölümüne geçer ve içinde yüksek sıcaklıkta buhar bulunan kurutma silindirleri ile temas etmesi sağlanarak kurutulur.

KİMYASAL HAMUR :

Dünyadaki tüm hamur üretme kapasitesinin % 42’si yüksek sıcaklıkta pişirme sırasında kimyasallar kullanır. Bu kimyasallar ligninin dağılıp parçalanmasını ve selüloz elyaflarından ayrılmasını sağlar. Kullanılan kimyasal tipi, son ürünün özelliğini belirler ve yüksek kalitede hamur elde edilir :

·          Kostik soda (NaOH) ya da sodyum sülfat, mukavemetli kutu ve mukavva yapımında kullanılan  kalın,güçlü elyaf üretir.(Kraft prosesi olarak bilinir)

·          Amonyak ya da kalsiyum sülfat yüksek kaliteli yazı ve baskı tabı kağıtlarda kullanılan daha ince elyaf üretimi sağlar.

İlk önce yongalar ve kimyasallar pişiriciye alınır ve yaklaşık 150 de pişirilir.Pişirme sırasında lignin, elyaflardan sıvı olarak ayrılır.

Bu aşamada ligninden ayrılan elyaflar, ağaç rengindedir.Bu hamuru beyazlatmak için klor,klordioksit, ozon, hidrojen peroksit gibi kimyasallardan bir ya da bir kaçı kullanılır.Tipik bir beyazlatma prosesi, bir kaç beyazlatma aşamasından oluşur.

Bu aşamada selüloz elyafları hala içi boş ve sert halde olduklarından birbirleri ile kağıt üretimi sırasında bağ yapmaları için öğütücülerde öğütülürler. Öğütme sırasında elyaflar esnek hale gelir ve elyaf üzerinde saçaklar oluşturulur. Öğütücüler, yüksel hızda dönen çelik disklerde oluşur.İki disk arasına giren elyaflar, diskler üzerinde bulunan çubuklara çarparak ve birbirleri ile temas ederek saçaklı hale gelirler.

 

MEKANİK HAMUR :

 

Yaklaşık olarak dünyada üretilen hamurun % 15’i mekanik olarak elde edilir.Bu prosesde yongalar öğütülerek elyafların birbirinden ayrılması sağlanır.Ancak çok az lignin giderimi olur ve ağacımsı-ağaç renginde hamur elde edilir. Gazete kağıdına ağaç rengi veren proses budur.Bu hamur üretim tarzında yoğun olarak enerji kullanılır ve çoğunlukla bu hamur mürekkebi emici ve mürekkebin hızlı kurumasını sağladığından gazete kağıdı üretiminde kullanılır.

ESKİ KAĞITLAR :

Kimyasal hamur, geçmişte  kağıt üretiminde en önemli ham  madde idi, fakat artık eski kağıt kullanımı önem kazanmıştır.2002 de dünyada toplam olarak 158 milyon ton eski kağıt kullanılmıştır.Bu hacim 117 milyon tonluk kimyasal hamur ve 36 milyon tonluk mekanik hamur kullanımını geride bırakmıştır.Yukardaki rakamlar, global kağıt sektöründe selülozun yerini almakta olan eski kağıdın önemli bir rol oynamaya başladığını göstermektedir.

 

En azından geri dönüşüm anlamında kağıt endüstrisi, eski kağıdın en büyük kullanıcısıdır. Kağıt ve karton cinslerinin üretimi için,içinde mekanik ve kimyasal aşamalar bulunduran çeşitli eski kağıt işleme sistemleri, eski kağıt işlemesini yaparlar.Bu işleme sistemleri, hem mekanik, hem de kimyasal elyaf  çoğu zaman da her ikisinin karışımını içeren çeşitli eski kağıt cinslerini kullanırlar. Bazı kağıt ve karton cinsleri sadece eski kağıttan yapılır. Bunlar örneğin Avrupa da testliner, oluklu karton ve gazete kağıdıdır. Gazete kağıdı ve diğer kağıt çeşitleri üretiminde eski kağıt ve selüloz karışım olarak da kullanılır. Eski kağıt içeriği 1.hamur kağıt için %5 den %100 ‘ e kadar çıkmaktadır.

Kağıtta Elyaf Bazlı Olmayan Ham Maddeler

KAĞITTA DOLGU MADDELERİ - PİĞMENTLER

Mineral dolgu maddeleri uzun zamandan beri kağıt üretiminde kullanılmaktadır. Çeşitli kağıt ve karton cinslerinin üretiminde kullanılmalarına rağmen en fazla baskı ve yazı tabı üretiminde kullanılmaktadır. Başlangıçta kağıdın ağırlığını arttırmak için kullanılmasına rağmen artık başka fonksiyonel özellikler için de kullanılmaktadırlar Dolgu maddeleri, temel olarak

  • beyazlık ve opaklık gibi optik özellikleri iyileştirmek
  • kağıt yüzey düzgünlüğünü arttırmak
  • elyafların arasındaki boşlukları doldurarak kağıdın formasyonunu iyileştirmek
  • daha homojen kağıt yüzeyi, daha opak ve daha iyi mürekkep emişi elde ederek çeşitli baskı tekniklerinde basılabilirliği. iyileştirmek
  • ıslandığında çoğu pigmentin elyaf gibi su emmemesinden dolayı kağıdın boyutsal kararlılığını arttırmak
  • kağıdın uzun süre dayanmasını sağlamak (kalsiyum karbonat kullanılarak alkali kağıt üretimi)

amacıyla kullanılır.Normalde dolgu pigmentleri , kağıt üretiminde kullanılan elyaftan daha ucuz olduğundan elyaf yerine dolgu maddesi kullanımı, her zaman ekonomik olmuştur. Bu nedenle teknolojik olanaklar el verdiği sürece dolgu maddesi, kağıt ve karton üretiminde  olabildiğince fazla kullanılmaya çalışılmaktadır.

Kuşe Pigmentleri

Kuşeleme, kağıt ve kartonda beyazlığı, yüzey düzgünlüğü, parlaklığı ,opaklığı ve basılabilirliği arttırır.Pigmentler, kuşe kağıt ve kuşe karton çeşitlerinin yüzey özelliklerini iyileştiren ana kuşe bileşenleridir. Toplam uygulanan kuşenin ağırlık olarak % 80-95’ I, hacimsel olarak da % 70-80 ‘i pigmentlerden oluşur.2004 de dünyada toplam 18 milyon ton kuşe pigmenti  kağıt ve karton üretiminde kullanılmış olup bu rakam, tüm dogu ve kuşe pigment toplamının 3 de 2 sine karşılık gelmektedir. Kaolin, geçmişte en fazla kullanılan kuşe pigmenti olmasına rağmen günümüzde kalsiyum karbonat, %51 pay ile 1.sıraya yükselmiştir. Pigmentler genel olarak şöyle sınıflandırılabilir :

 

  • Ana pigmentler
    • Doğal kalsiyum karbonat (GCC)
    • Kaolin
    • Çöktürülmüş kalsiyum karbonat (PCC)

 

  • Özel pigmentler
    • Talk
    • Gypsum (kalsiyum sülfat)
    • Plastik pigmentler ( örneğin polisitren)
    • Satin beyazı ( kalsiyum sulfoaluminate)
    • Baryum sülfat

 

  • Diğer pigmentler
    • Kalsine kaolin
    • Titanyum dioksit
    • Alumine trihidratlar

 

Pigmentlerin genel özellikleri arasında parçacık boyu ve boy dağılımı,şekil ve şekil dağılımı, kırılma indeksi, ışık yansıtma ve ışık emme ve yoğunluğu bulunmaktadır. Kuşe karışımının ve nihai kuşenin özellikleri, sözü edilen bu faktörlerden etkilenir. Aşağıda,  spesifik pigment özelliği değiştirildiğinde kuşeli kağıt ve kartonun hangi kalite parametrelerini değiştiği özet olarak listelenmiştir :

 Pigment parçacık boyutu düşürülerek ya da plaka yapısı arttırılarak daha iyi parlaklık

Pigment parçacık boyutu düşürülerek ya da yansıtma indeksi ( refractive index) arttırılarak daha iyi opaklık

Işık emiiciliğini azaltarak daha fazla beyazlık

Hacimliliği arttırarak daha yüksek porozite ve mürekkep emişi.

KİMYASAL KATKI MADDELERİ :

18.Yüzyıl sonuna kadar doğal kaynaklardan elde edilen kimyasal katkı maddeleri kağıt mukavemetini, yazma ve baskı özelliklerini, kağıt beyazlığını arttırmak için ve kağıda renk vermek için kullanılmıştır.Kağıt makinasının icat edilmesi ile birlikte kimyasallar, endüstriyel kağıt üretimine katkıda bulunmaya başladılar. Beyazlatma kimyasalları kullanılmaya başlandıktan sonra ancak odun hamurunun tam anlamıyla potansiyeli kullanılmaya başlanmıştır. Kimyasal katkı maddeleri, kağıt üretimi otomasyon ve verimliliğine ek olarak kağıt özelliklerini iyileştirerek 20. Yüzyılın ilk yarısına kadar kağıt sanayinin gelişimine katkıda bulunmuştur.  

Global olarak bakıldığında kağıt ve kartonun %99 ‘u doğal maddelerden oluşur :

 

  • Kimyasal veya  mekanik hamur % 48
  • Eski kağıt % 40
  • Dolgu maddesi ve kuşe pigmentleri %9
  • Kimyasal maddeler %3

 

Nişasta, kütlesel olarak dünya kağıt üretiminin %1.7 sini oluşturur ve bu rakam, tüm kimyasal katkı maddelerinin yarısıdır.

 

            Kağıtta temel Kimyasallar :

 

Ağaç, doğal bir kompozit malzeme olup insan eli ile yapılan tüm kompozit malzemelerden daha karmaşık bir yapısı vardır. Ağaç, lignin tarafından birbirine yapıştırılmış elyaflardan oluşur ve böylece bir “elyaf kompozit maddesi” olarak tanımlanır. Selüloz prosesinin amacı ağacı elyaflara ayırıp kağıt üretimine uygun hale getirmektir. Bu amaçla lignin ve büyük oranda hemiselüloz, ya eritilmeli ya da termokimyasal proses de olduğu gibi bozunuma uğratılmalıdır.

 

Ağacın kimyasal lignin gideriminde ve elyaf ayrımı işleminde bazı kimyasallar kullanılır. yaygın olarak kullanılan Kraft proses de ana aktif bileşenler sodyum hidroksit ve sodyum sülfit dir. Ek olarak klor dioksit üretiminde gerekli olan soda (sodyum karbonat) , sodyum sülfat, sodyum klorür, sodyum klorat ve sülfirik asit ve kalsiyum karbonat da kullanılır.

Mekanik hamur üretiminde ligninin yumuşaması ve elyaf ayırımı için bazen sodyum sülfit ya da sodyum hidrojen sülfit de kullanılır. Bu kimyasallar genelde kimyasal-mekanik hamur (CMP) ya da kimyasal-termo-mekanik hamur (CTMP) üretiminde kullanılır. Sodyum hidroksit ya da soda, proses sırasında ya da sonunda pH’ ı kontrol etmek için uygulanır.

Pulper yapısına bağlı olarak eski kağıt, % 4-30 kesafet ( kuru madde konsantrasyonu) aralığında su ile açılır.Ambalaj kağıdı üretiminde kağıt açma sırasında hiç ya da sadece bir kaç kimyasal ( dispersanlar, ıslatma kimyasalları) kullanılır. beyaz kağıt hamuru üretiminde ise eski kağıda baskı mürekkebinin ve yapışkan maddelerin elyaftan ayrılması için çeşitli kimyasallar eklenir. Hacimsel  olarak en fazla kimyasal mürekkep giderme ve beyazlatma proseslerinde kullanılır.ve bunlar sodyum hidroksit, hidrojen peroksit, sodyum silikat ve yağ asitleridir.

            Beyazlatma Kimyasalları

 

Yazı tabı , basılı kağıt, temizlik kağıdı ya da kuşe karton  üretiminde kimyasal hamur , mekanik hamur ya da eski kağıt hamuru kullanıldığında bu hamur, belli bir beyazlığa kadar beyazlatılmalıdır. Kimyasal hamurun beyazlatılması bir kaç aşamada gerçekleştirilir ve bunun ilk aşaması eser miktarda hamurda bulunan lignin in olabildiğince giderilmesidir. Sonraki beyazlatma aşamalarında asıl amaç, hamurun beyazlığını arttırmaktır.Beyazlatma aşamaları şunlardır :

 

  1. Klorlama (C) : Lignin ile çok hızlı ve ucuz şekilde  reaksiyona giren klor ile klorlama. Son 10 yılda oluşan çevresel faktörlerden dolayı tüm dünyada klorun yerini klor dioksit, ozon ve/veya oksijen almıştır. Avrupa da klor tamamen uygulamadan kalkmıştır.
  2. Alkali Ekstraksiyonu (E) : Sodyum hidroksit ile alkali ekstraksiyonu. Elyaf yüzeyine çökelen kraft lignin giderimi ve önceki asit beyazlatma aşamalarında (ozon ya da klor dioksit) bozunuma uğrayan lignin in giderilmesi.
  3. Hipoklorat Beyazlatma (H) : Sodyum veya kalsiyum hipoklorat ile eser miktardaki lignini gidermek ve çözünebilir hamur üretiminde viskositeyi kontrol etmek için uygulanır.Günümüzde hipoklorat yerini klor dioksite bırakmıştır.
  4. Klor dioksit Beyazlatma (D) : Klor dioksit, sodyum kloratın redükte edilmesi ile elde edilir. Klor dioksit ‘ in beyazlatma etkisi, ligninin oksidasyonuna dayanır. Hamur beyazlığında eşsiz pozitif bir etki yaratır.
  5. Oksijen Beyazlatma (O) : Alkali ortamda kağıt hamurunun oksijen ile beyazlatılması, klor kullanmadan yapılan uygulamadır. Sodyum hidroksit ve oksidize olmuş beyaz likör, alkali kaynağı görevini görür. Bu koşullar altında oksijen, aynı zamanda karbohidratlarla da reaksiyona gireceğinden selüloz bozunumunu engellemek amacı ile bazı önlemler alınır. Sonuç olarak oksijen beyazlatma, geleneksel klor beyazlatmadan daha az etkilidir. Sadece alkali beyazlatma içeren proseslerde yüksek beyazlık mümkün olmasına rağmen klor dioksitin bulunduğu bir aşamaya çoğu zaman ihtiyaç duyulur.
  6. Ozon Beyazlatma (Z) : Oksijen beyazlatmanın bir noktaya kadar yapılabilmesinden dolayı son beyazlatmadan önce ilave lignin ayrıştırma maddeleri gereklidir. Ozon bir olasılık olmasına rağmen ileri teknoloji uygulamayı gerektirir. Oksijen gibi ozon da suda az çözünür ve oldukça kararsızdır.
  7. Peroksit Beyazlatma (P) : Alkali ortamda hidrojen peroksit kullanımı, kimyasal hamurların son beyazlatma aşamasında uygulanır ve yüksek ve stabil beyazlık sağlar. Hidrojen peroksit beyazlatma sodyum hidroksit, sodyum silikat ve sık olarak da chelating maddeleri ile yapılır. Proses şartlarına bağlı olarak %1-2 oranında mekanik hamura uygulanan peroksit, 10-18 birim beyazlık artışı sağlar. Eski kağıttan mürekkebi giderilmiş hamur üretiminde hidrojen peroksit, en çok tercih edilen beyazlatma kimyasalıdır. Bu prosesde alkali ortam yaratmak için sodyum hidroksit, hidrojen peroksiti stabilize etmek için de sodyum silikat (cam suyu) kullanılır.

 

  1. Dithionite (Hidrosülfit) Beyazlatma (Y) : 19.Yüzyılın sonunda mekanik hamurda kullanılmak üzere ilk beyazlatma kimyasalı olarak sodyum bisülfit geliştirilmiştir. Sınırlı beyazlık sağladığından bir kaç yıl içinde bir diğer indirgeyici beyazlatma maddesi olan sodyum diithionite piyasaya çıkmıştır. Sodyum dithionite, beyaz kristal toz ( %88 aktif madde) ya da %13 aktif maddeli sıvı olarak bulunur. Ayrıca kullanım yerinde sodyum borohidrid, %40 sodyum hidroksit ve %48 su kullanılarak da elde edilebilir.

 

Optimum beyazlık için hamur kesafeti %5, sıcaklı 60’C ve pH 6 olmalıdır. Bu şartlarda hamura %1.2 oranında eklendiğinde 10-12 birim beyazlık artışı görülür. Mekanik hamur ya da mürekkep giderme prosesinde maksimum beyazlık artışı için ilk aşamada hidrojen peroksit, 2. aşamada sodyum dithionite uygulaması yapılabilir.

 

  1. Formamidine sulfinic acid (FAS) : Hidrojen peroksit ve thiourea dan üretilen bir başka güçlü indirgeyici beyazlatma kimyasalıdır. % 99 saflıkta beyaz ya da hafif sarı renkli kristal toz yapıdadır. FAS daha çok mekanik hamurdan ziyade eski kağıt beyazlatmasında kullanılır.

  

            Nişasta:

 

Kağıt sanayinde kullanılan nişastanın %80 ‘ i yüzey uygulaması ( % 62 yüzey tutkallama, %3 karton üretiminde iki kat arasına yaş kısımda püskürtme, % 15 kuşelemede bağlayıcı ) olarak yapılır. Yüzey tutkallamanın ana rolü kağıt yüzey mukavemetini arttırmak ve elyaf, pigment gibi parçacıkları kağıt yüzeyine daha iyi bağlamaktır.

            Aluminyum Bileşikleri

 

Aluminyum bileşikleri kağıt sektöründe yaygın olarak kullanılır : reçine tutkallama da drenaj ve retensiyon maddesi ve anyonik kirlilikleri ( çözünmüş organik bileşikler) elyafa yapıştırıcı madde olarak. Önemli diğer uygulamalar ise atık su , duru su ve aluminyum iyonlarının flokülasyon ve çöktürme özelliklerinin kullanıldığı çamur koyulaştırma işlemidir. En sık kullanılan aluminyum bileşikleri aluminyum sülfat, polialiminyum klorid (PAC), polialuminyum hidroksidklorid sülfat ve son zamanlarda kullanılmaya başlanılan poli aluminyum nitrat ve polialuminyum nitrat sülfat tır.

 

Fonksiyonel Kimyasallar

 

Renk, mürekkep ve suya karşı dayanıklılık, parlaklık, basılabilirlik, mukavemet gibi üretilen kağıda belirli özellik katmak için kullanılan tüm kimyasallara “ fonksiyonel kimyasal” adı verilir.

 

Boyalar

 

Tarihsel olarak boyalar, kağıt üretiminde kullanılan en eski sentetik özel katkı maddeleridir. Boyalar kağıda ortalama ton başına 150 g kadar eklenir. Boya uygulaması dikkat ister :

 

·         Proses değişkenlikleri kağıt üretiminde boya uygulamasını etkileyebilir.

·         Her boya farklı elyaf karışımlarıyla farklı şekilde etkileşime girebilir.

·         Boyatar diğer katkı maddeleri ile istenmedik bir  şekilde reaksiyona girebilir.

 

Boyalar

 

1.     Anyonik direkt boyalar

2.     Katyonik direkt boyalar

3.     Bazik Boyalar

4.     Asidik Boyalar

5.     Renkli Pigmentler

olmak üzere 5’e ayrılır.

                        Optik Beyazlatma Kimyasalları:

Optik beyazlatma maddeleri (OBA) kağıdın beyazlığını arttırır ve genelde kağıt hamuruna eklenir.Beyazlatılmış kağıt hamurunda  kullanımı oldukça etkilidir ancak beyazlatılmamış kimyasal hamur ya da mekanik hamurda nerdeyse etkisi yoktur. Yüzey tutkallama ve kağıt kuşesinde de yüzeyden uygulanabilir. Optik beyazlatıcılar ultraviole spektrum aralığında ( 370 nm altı) ışığı emer ve görünür mavi ışık aralığında (457 nm) geri yayarlar. Böylece gün ışığında  parlak beyaza sahip floresan etkisi yaratılmış olur ve baz kağıdın ya da kartonun doğal sarılığı maskelenmiş olur.

                        Chelating Maddeleri:

 

Ağır metallerin varlığı bir çok üretim prosesini ve kağıt özelliğini olumsuz yönde etkiler. Özellikle kimyasal ve mekanik hamur üretiminde beyazlatma kimyasalları ile reaksiyona girerek onların etkinliğini düşürürler. Chelating bieşiklerinin amacı bu olumsuz etkilere karşı koymaktır. Ayrıca hidrojen peroksit çözeltisinin kontrolsüz bozunumunu engellerler. Amino ve karboksil grup içeren chelating bileşikleri metal iyonları başarılı bir şekilde maskelerler. Bu bileşikler nitrilotriasedik asit (NTA), etilen-diamintetra asetik asit (ADTA), dietilen-triamin-pentaasetik asit (DTPA) ve hidroksietil-etilen-diamin-triasedik asit (HEEDTA) dir.

                        Tutkallama Kimyasalları

 

Tutkallama, elyaflara hidrofobik özellik kazandırarak su ve diğer sıvıların kağıt ve karton içine sızmasını engeller. Tutkallama, benzer şekilde mürekkep ve matbaa renklerinin yayılmasını ve kağıdın diğer yüzüne geçmesini engeller. Kağıtçılıkta kullanılan elyaflların su emme özelliği oldukça yüksektir. Yüksek emicilik, kağıt havlu gibi temizlik kağıtlarında istenen özelliktir. Ayrıca oluklu mukavva kağıdı kolayca işlenebilmesi için bir dereceye kadar emici olmalıdır. Ancak sıvı ambalajı, oluklu mukavvanın üst tabakası, yazı tabı ve bir çok özel kağı için ise emicilik istenmez. Su ve sıvı emiciliği, tutkal maddesini  kağıt ve karton hamuruna eklenerek ya da yüzeyden uygulanarak  azaltılır.

                        Kuru Mukavemet Reçineleri

 

Kağıt ve karton için önemli bazı mekanik özellikler kopma mukavemeti, yırtılma mukavemeti, katlanma mukavemeti, eğilme mukavemeti, patlama mukavemeti ve yüzey mukavemeti, dahili mukavemet ve sıkıştırma mukavemetidir. Kağıt mukavemeti, bir çok elyaf ve proses değişkenliğine bağlıdır. Elyaf bakımından ele alındığında  uzun yumuşak ağaç elyafları ile , sert ağaç elyaflarına kıyasla daha mukavemeti yüksek kağıtlar elde edilir. Dolgu maddeleri, mukavemeti düşürür. proses açısından bakıldığında öğütme derecesi ve yaş presleme, kağıt mukavemetini arttırır.

 

Suda çözünen ve hidrojen bağ yapan bir çok polimer kuru mukavemet katkı maddesi olarak kullanılabilir. Aslında odun elyafları, hemiselüloz formunda kuru mukavemet maddesini kendi içinde bulundururlar. hemiselülozların elyaftan ayrıştırılmasının mukavemeti düşürdüğü bilinen bir gerçektir.

 

·         Nişasta : Nişasta türevleri en çok bilinen ve kullanılan kuru mukavemet maddeleridir.

·         Bitki Sakızları : Daha az önemli ancak kullanımda olan ve suda çözünen bitki sakızları locust bean gum ve guar gum dır.

·         Poliakrilamid Reçineleri : Tamamiyle sentetik kuru mukavemet kimyasalları gittikçe önem kazanmaktadır.

·         Polivinyl-formamide / Polivinyl-amine Reçineleri : Tüm bu suda çözünen polimerler elyaflardaki selüloz molekülleri ile hidrojen bağı kurabilen ve elyaflar arasındaki bağı güçlendiren birincil amino grupları içerir. Bu polimerler, kağıda sadece öğütme ile elde edilmesi mümkün olmayan  mukavemet özellikleri kazandırırlar.

                        Yaş Mukavemet Reçineleri

 

Bazı kağıt ve karton türleri, ancak yeterince yaş mukavemete sahip iseler görevlerini yerine getirirler. Bu kağıtlar arasında filtre kağıtları, çay poşetleri, temizlik kağıtları, etiket ve duvar kağıtları ambalaj ve banknot kağıtları bulunmaktadır. Yaş mukavemet reçineleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir :

 

·         Melamin formaldehid reçineleri

·         .Üre formaldehid reçineleri

·         Epoksi poliamid reçineleri

·         Glyoxale poliakrilamid reçineleri

                        Eski Kağıt İşlemede Kullanılanm Katkı Maddeleri

 

Ekonomik ve çevresel faktörlerden dolayı ham madde olarak eski kağıt kullanımı artmış ve artmaya devam etmektedir. Eski kağıdın işlenmesi sırasında eski kağıdın özelliğine ve nihai üretilecek kağıt ya da karton özelliğine bağlı olarak çeşitli özel kimyasallar kullanılır.

 

·         Pulper ‘e eklenen kimyasallar. Eski kağıttaki elyafların su içinde kolay ve hızlı açılabilmeleri için köpük yapmayan ıslatma maddeleri ve dispersant lar kullanılır. Islatma kimyasalları, yüzey gerilimini düşürür. Bu ürünler çoğunlukla sulfone yağlar, alkil sülfatlar, alkil sülfonatlar , alkil aril sülfonatlar ya da nonifenol bazlı etoksi ürünleri içeren yüzey aktif maddelerdir.

·         Mürekkep giderme kimyasalları. Mürekkep giderme prosesinde ilk önce matbaa mürekkebi kağıt yüzeyinden ayırılmalı ve daha sonra bu mürekkep parçaları flotasyon ya da yıkama yöntem, ya da her ikisi ile kağıt hamurundan ayırılmalıdır.

                        Özel Kağıtlar İçin Kimyasallar

 

Fonksiyonel kimyasallar, özel kağıtların üretiminde vaz geçilmez unsurlardır.Bu kağıtların çok farklı özelliklere sahip olması beklenir. Özel kağıtlar, dünyadaki kağıt ve karton üretiminin sadece %4 ünü oluşturmasına rağmen bunların üretiminde kullanılan kimyasallar, diğer kağıt cinslerinde kullanılan kimyasallardan çok daha fazladır.

                        Kağıt Ve Karton Kuşe Kimyasalları

 

Kuşelemede kuşe karışımı diye adlandırılan bir karışım, kağıdın ya da kartonun bir ya da iki yüzeyine uygulanır. İstenen miktar uygulandıktan sonra kuşe kurutulur ve yüzey işlemine tabi tutulur. Yüzey işleminde kuşelenmiş kağıt ya da kartona yüzey düzgünlüğü ve parlaklık kazandırılır.

 

Kuşe karışımı bir kaç bileşenden oluşur : beyaz pigmentler (kaolin, kalsiyum karbonat, talk, titanyum dioksit ) ve bağlayıcılar (nişasta, lateks) hacim ve maliyet olarak en fazla göze çarpanlardır. Diğer özel katkı maddeleri uygulanan kuru maddeyi, reolojiyi, su tutunumunu ve kuşe karışımının kağıt ya da kartona nüfusunu kontrol eder. Kuşe karışımında kullanılan ana kimyasal grupları şunlardır :

 

·         Pigmentler : kaolin, kalsiyum karbonat, talk, titanyum dioksit

·         Dispersantlar : Genellikle poliakrilat tuzlardır.

·         Bağlayıcılar : Sitren akrilat, sitren butadiene lateks, nişastalar veya poli-vinil alkoldür.

·         Doğal Polimer Bağlayıcı Türevleri : Çoğunlukla CMC dir.

 

               

            Proses Kimyasalları

 

Proses kimyasalları, kağıt üretim prosesinde oluşan sorunları gidermek ya da önlemek, verimliliği arttırmak ya da ekonomik fayda sağlama amacı ile kullanılan tüm katkı maddeleridir. Bu maddeler, temiz su ve enerji tüketimini azaltır, köpük oluşumunu ve çeşitli birikmeleri önler, drenajı arttırır ve/veya elyaf kayıplarını önler. Tüm kimyasal katkı maddeleri içindeki oranı sadece %10 kadardır.

                        Retensiyon Ve Drenaj Maddeleri

 

Retensiyon terimi, safiha ( yaş halde oluşan elyaf tabakası) oluşumu ve süzülme sırasında elek üzerinde hamurun tutulması anlamına gelir. Elyaflar, dolgu maddesi ve ince elyaflara kıyasla elek üzerinde daha iyi tutunurlar. Retensiyon maddeleri, kimyasal kompozisyonlarına göre üç ana gruba ayrılırlar : aluminyum sülfat ve poli-aluminyum klorid (PAC) gibi inorganik tuzlar, katyonik nişasta gibi doğal polimerler ile sentetik polimerler ve yüksek molekül ağırlıklı polielektrolitler. Bu son grubun en önemli üyeleri katyonik, anyonik ve nötral poliakrilamidler ve modifiye edilmiş polietileniminlerdir.

                        Sabitleme Maddeleri

 

Kimyasal, yarı kimyasal, mekanik hamur ve eski kağıt üretimi ve işlenmesi sırasında çeşitli organik ve inorganik maddeler çözünmüş ve kolloid olarak birikim yaparlar. Diğer suda çözünen maddeler temiz su, dolgu maddeleri, geri dönüşümden gelen kuşeli ve kuşesiz kağıt ve kimyasal katkı maddeleri ile sisteme karışır. Bu maddeler üretim prosesinde birikerek kimyasal maddelerin etkinliğini azaltır ve kağıt kalitesini olumsuz yönde etkiler.

 

Yüksek katyonik yüklü polimerlerin kullanımı ile çözünmüş anyonik maddelerin elyaflara tutunumu sağlanır ve üretilen kağıt ile birlikte sistemin dışına çıkarılır. Bazı sabitleme kimyasalları şunlardır :

 

·         poly DADMAC

·         dicyandiamide formaldehyde reçineleri

·         katyonik poliakrilamid (PAM)

·         poliamin (PAm)

·         modifiye edilmiş polietilenimin (PEI)

·         polyvinylamine (PVAm)

  KAĞIT HAMUR İMALATI :

İlk aşamada ağaç, kabuklarından ayrılır ve yonga adı verilen 1-3 cm uzunluğunda 2-5 mm kalınlığında küçük parçalara ayrılır. Kağıt hamuru üretmenin ilk aşaması, pişirmedir.Pişirme, kağıt üretiminde kullanılacak olan selüloz elyaflarından lignin (ağacın içinde elyafları birbirine bağlayan reçinemsi madde)  ve diğer bileşenlerin ayrıştırılması amacı ile yapılır. Lignin eğer ayrıştırılmaz ise kağıdın kendisinin ve renginin bozulmasına (Mekanik Odun Hamuru Prosesi – Groundwood  ile çok az ya da hiç kimyasal kullanılmadan üretilen gazete kağıdında olduğu gibi ) neden olur.

 

1.MEKANİK HAMUR İMALATI :

Yaklaşık olarak dünyada üretilen hamurun % 15’i mekanik olarak elde edilir.Bu prosesde yongalar öğütülerek elyafların birbirinden ayrılması sağlanır.Ancak çok az lignin giderimi olur ve ağacımsı-ağaç renginde hamur elde edilir. Gazete kağıdına ağaç rengi veren proses budur.Bu hamur üretim tarzında yoğun olarak enerji kullanılır ve çoğunlukla bu hamur mürekkebi emici ve mürekkebin hızlı kurumasını sağladığından gazete kağıdı üretiminde kullanılır.

 

2.KİMYASAL HAMUR İMALATI

Dünyadaki tüm hamur üretme kapasitesinin % 42’si yüksek sıcaklıkta pişirme sırasında kimyasallar kullanır. Bu kimyasallar ligninin dağılıp parçalanmasını ve selüloz elyaflarından ayrılmasını sağlar. Kullanılan kimyasal tipi, son ürünün özelliğini belirler ve yüksek kalitede hamur elde edilir :

·          Kostik soda (NaOH) ya da sodyum sülfat, mukavemetli kutu ve mukavva yapımında kullanılan  kalın,güçlü elyaf üretir.(Kraft prosesi olarak bilinir)

·          Amonyak ya da kalsiyum sülfat yüksek kaliteli yazı ve baskı tabı kağıtlarda kullanılan daha ince elyaf üretimi sağlar.

İlk önce yongalar ve kimyasallar pişiriciye alınır ve yaklaşık 150 de pişirilir.Pişirme sırasında lignin, elyaflardan sıvı olarak ayrılır.

Bu aşamada ligninden ayrılan elyaflar, ağaç rengindedir.Bu hamuru beyazlatmak için klor,klordioksit, ozon, hidrojen peroksit gibi kimyasallardan bir ya da bir kaçı kullanılır.Tipik bir beyazlatma prosesi, bir kaç beyazlatma aşamasından oluşur.

Bu aşamada selüloz elyafları hala içi boş ve sert halde olduklarından birbirleri ile kağıt üretimi sırasında bağ yapmaları için öğütücülerde öğütülürler. Öğütme sırasında elyaflar esnek hale gelir ve elyaf üzerinde saçaklar oluşturulur. Öğütücüler, yüksel hızda dönen çelik disklerde oluşur.İki disk arasına giren elyaflar, diskler üzerinde bulunan çubuklara çarparak ve birbirleri ile temas ederek saçaklı hale gelirler

 

KAĞIT VE KARTON ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ :

 

Yaklaşık olarak 3000 farklı kağıt ve karton ürünü vardır. 225 g/m2 ye kadar olar ürünler kağıt, bu gramajın üstündeki ürünler ise karton olarak adlandırılır. Kullanım şekline göre kağıt ve karton cinsleri dört ana gruba ayrılır :  

grafik kağıtlar
ambalaj kağıtları ve kartonlar
temizlik kağıtları
özel kağıt ve kartonlar 

GRAFİK KAĞITLARI :
 
Grafik kağıtları terimi, baskı ve yazı için kullanılan çok geniş kağıt çeşitlerini kapsar. Bu kağıtlar selülozdan, eski kağıttan ya da her ikisinin karışımından yapılabilir.


BASILI KAĞITLAR :
 
Basılı kağıtlar aşağıdaki dört alt gruba ayrılır :

gazete kağıdı
2. hamur kağıt odun hamuru içeren matbaa kağıtları
1. hamur kağıt , odun hamuru içermeyen matbaa kağıtları
kuşeli matbaa kağıtları ( odun hamuru içeren ya da içermeyen) 
 
OFİS VE İŞ KAĞITLARI :


Yazı tabı kağıtları, printer kağıtları, sürekli form ve otokopi kağıtları, çizim kağıtları ve banknot kağıtları gibi çok çeşitli bir yelpazeyi oluşturur. Örnek olarak

Veri kağıtları ve kartonları : kullanım kılavuzu, verinin mekanik , elektrınik ve manyetik olarak girdi ve çıktı amacı ile kullanılır
Sürekli form kağıtları : Çoğu zaman eski kağıt içeren odun hamurlu ya da odun hamursuz  sürekli form olark kullanılan kağıtlar
Yazı tabı : Tutkallanmış 60-80 g/m2 gramaja sahip kağıtlar
Karbonsuz Kopya Kağıdı : Renk oluşturan kimyasal içeriğe sahip , basınç altında kaldığında karbon kağıdı olmadan kendinden kopya çıkaran kağıtlar
Fotokopi kağıtları : Fotokopi ve temazsız baskı (lazer gibi) için kullanılır. Gramajı 70-90 arasında olup ISO Beyazlığı 80-96 % civarındadır. Fotokopi kağıtlarında aranan en önemli özellik , fotokopi makinasında sorunsuz çalışması ve boyutsal kararlılığıdır. Kopya çekerken toz yaratmamalıdır. Genellikle % 90-100 selülozdan yapılır ancak %100’ e kadar  eski kağıt içeren fotokopi kağıtları da vardır.
  
sayılabilir.

AMBALAJ KAĞITLARI VE KARTONLAR :
 
Ambalaj kağıtları, paket kağıtları ve kraf kağıtlar gibi kağıtlardır. Sülfit ya da kraft prosesi ile üretilen selülozdan, eski kağıttan ya da bunların karışımından yapılır.


Kraft liner ya da test liner ve fluting : Bu kağıtlar, oluklu mukavvanın baz kağıtlarıdır. Kullanım amacına bağlı olarak bu kağıtlar çeşitli mukavemet, stiffness, yaş mukavemet ve basılabilirlik özelliklerine sahiptir.
Karton ambalaj : Basılabilirlik, stiffness ve piliyaj özellikleri önemlidir. Bu tür kartonlar kuşeli ya da kuşesiz olabilir.
 
TEMİZLİK KAĞITLARI :
 
Tüm temizlik kağıtlarının ana bileşeni tissue dir. Bu kelime, gramajı düşük, kuru krepleme ile yapılan ( bazen yaş krepli ya da krepsiz) tuvalet kağıdı, mutfak kağıt havlular, mendiller, peçeteler gibi kağıt çeşitlerini ifade eder. Elyaflar selüloz ya da eski kağıttan oluşabilir. Kreplemeden önce gramaj 10-20 g/m2 arasında olabilir, bu krepleme ile %10-20 kadar artar. Düşük gramajından dolayı temizlik kağıtları, bir kaç tabakadan üretilir.

                                                                                            SOLVER KİMYA