Gıda üretimi yapan firmaların görevi sadece ürünü hijyenik ve uygun şartlarda üretmek değil, ürün elde edildikten sonrada ürüne uygun bir ambalajın şeçimini sağlamaktır. Uygun ambalaja konulmayan gıda ürünlerinin raf ömürlerinde ve tatlarında olumsuz anlamda büyük değişiklikler görülmektedir. Ayrıca sorun sadece raf ömrü ve tat ile de kalmayıp sağlık açısından da önemli problemler oluşturmaktadır.
Ambalaj ile ürün arasında meydana gelen tepkime ve alışverişleri engellemek ürünün kalitesini korumak için oldukça önemlidir. Gıda ile ambalaj arasında 2 farklı olay gerçekleşir. Bunlardan biri gıda da bulunan bileşenlerin ambalaja geçmesidir. Bu bileşenlerin başında aroma ve yağ maddeleri gelmektedir. Bu bileşenlerin ambalaja geçmesi sonucu üründe istenilen tat sağlanamamış olur. Gıdadan ambalaja maddelerin geçtiği gibi tam tersi şekilde ambalajdan da gıdaya bazı maddeler geçebilmektedir. Bu olaya ise migrasyon, mügrasyon sonucu gıdaya geçen maddelere ise migrant denilmektedir. Ambalajdan gıdaya geçen bu maddeler tat ve aroma kayıplarına neden olduğu gibi önemli sağlık sorunlarınada neden olabilmektedir.
1973 yılında Amerika’da alkol ambalajı olarak PVC kullanılması sonucu alkol ve PVC arasında reaksiyon oluşmuş ve toksik etkileri görülmüştür.
Amerika Birleflik Devletleri Gıda ve ilaç Dairesi (FDA) bu konuda bazı kriterler belirlemiştir. FDA’ya göre ambalajdan gıdaya geçen madde miktarı 10 mg/dm2 dan fazla olmamalıdır. Bu şekilde insan sağlığını korumayı amaçlamaktadır. Çünkü ambalajdan gıdaya geçen maddeler insanlar gözünde çok az bile gözükse de, belirli birikimden sonra ciddi sorunlara neden olabilir.
Ambalajdan gıdaya geçen bu istenmeyen maddeleri etkileyen birçok farktör vardır. Bu faktörlerin bikaçınu şu şekilde özetleyebiliriz;
Gıda maddesinin fiziksel durumu: Gıdanın katı, sıvı veya yarı sıvı olma durumu migrasyonu etkilemektedir.
Gıdanın migrantı çekim gücü: Gıda migrantı ne kadar iyi absorbe ederse migrant geçişi o kadar hızlı olacaktır.
Gıda ile ambalajın temas süresi: Temas süresi arttıkça gıda ile ambalaj arasındaki etkileşim süresi daha fazla artacağı için, daha fazla migrant geçişi olacaktır.
Ortamın sıcaklığı: Ortam sıcaklığı yükseldikçe ambalaj metaryalinde yumşama ve migrant geçişinde artış görülecektir.
Gıda ile ambalajın temas alanı: Temas alanının artması gıdada ki toplam migrant miktarını arttırmaktadır.
Ambalaj materyalindeki migrant konsantrasyonu: Ambalaj materyalindeki migrant yoğunluğu arttıkça, gıdaya geçen migrantın diffüzyon hızıda artmaktadır.
Gıda ambalaj seçiminde gıda-ambalaj materyali arasında gerçekleşen alışverişler dışında ambalajın bariyer özelliği de çok önemlidir. Örneğin ambalajlamamız gereken gıda oksijen ile temas ettiği zaman oksidasyona uğrayan bir yapıda ise oksijen ve ışık geçirmeyen bir ambalaj seçmemiz gerekiyor. Gıda ürünlerinin ambalajlanması için cam, EVOH, PVC, PVDC, PET, PP, PS, LDPE, HDPE, PE gibi çok çeşitli alternatifler mevcuttur.
SOLVER KİMYA
