|
Kan Tozu  Kan tozu mezbahalarda hayvan kesiminden arta kalan kanların kurutulmasıyla elde olunur. Yüz, kilogram sıvı kandan yaklaşık 20-25 kg kuru kan elde edilebilir. Kuru kanın azot kapsamı % 8-14 arasında değişirken P2O5 kapsamı da % 0.3-1.5 arasında ve K2O kapsamı da % 0.5-0.8 arasında değişmekledir., Kan tozunda, yüksek düzeyde bulunan azot organik şekilde olduğu için bitkiler bundan kolayca yararlanamazlar. Bu nedenle kan tozunun ekimden bir süre önce toprağa verilmesi ve dolayısıyla azotun mineralize olmasının sağlanması gerekir. Sağlıklı hayvanların kanından oluşturulan kan tozu pratikte çoğunlukla hayvan yemlerine karıştırılarak değerlendirilmekledir. Kan tozunun bu şekilde değerlendirilmesinin toprağa gübre olarak verilmesine göre daha ekonomik olduğu saptanmıştır.
Deri Tozu Deri sanayii atıklarının öğütülmesiyle elde olunur. Deri tozunun azot kapsamı % 6-11 arasında ve P2O5 kapsamı da % 0.5-1.0 arasında değişmektedir. Deri tozundaki azottan bitkinin yararlanması çok güçtür. Çünkü deri tozundaki azotun toprakta mineralizasyonu oldukça uzun zaman almakla ve güç olmakladır. Yapılan çalışmalar azotu nitrat şeklinde içeren gübrelerin bitki gelişmesi üzerine etkileri 100 olarak kabul edilirse, aynı koşullarda deri tozunun etkisinin ancak 10 olabildiğini göstermiştir. Deri tozu daha çok kompost yapımında değerlendirilmekledir. Boynuz Ve Tırnak Tozu Hayvan kesiminden arta kalan boynuz ve tırnakların öğütülmesi ile elde edilir. Boynuz ve tırnak tozunun N kapsamı % 10-15 arasında değişmekle ve P2O5 kapsamı da % 1'den daha az bulunmakladır. Boynuz ve tırnak tozunun da toprakla parçalanması güç ve zaman almaktadır. O nedenle gübre olarak kullanılması halinde ekimden çok önce toprağa verilmesi gerekir. Boynuz ve tırnak tozu daha çok bahçe tarımında kullanılmakladır. Guan Deniz hayvanlarının ve kuşların dışkılarıyla yine bu hayvanların vücut artıkları guanoyu oluşturmaktadır. Guano birikintileri dünyanın çeşitli yerlerinde ve özellikle adaların çevresinde fazla miktarlarda bulunmaktadır. Pasifik Okyanusunda Peru kıyılarında bulunan guano birikintilerinin ekonomik önemi son derece büyüktür. Guano birikintileri yeni oluştuğu gibi çok eski de olabilir. Bu nedenle birikinti kalınlığı 0.3 m ile 60 m arasında değişmektedir, Guano griden koyu kahverengiye değin değişen bir renk gösterir. Guano oluştuğu koşullara, materyale ve uygulanan işlemlere bağlı olarak kapsamında önemli değişiklikler gösterir. Guanoda bulunan azotun büyük bölümü bitkiye yarayışlı haldedir. Toprağa karıştırma sonucu güç yararlanılabilir haldeki azot da yarayışlı hale geçer. Fermantasyon sonucu kimi guanolarda azotun tamamına yakın bölümü yiter. Böyle durumlarda guanonun fosfor kapsamı yüksektir. Bunlara fosfatik guanolar denir ve bunlardan süperfosfat üretiminde de yararlanılır. Fosfatik guanolar % 20-25 P2O5 (% 8-10 P) içerirler. Fosfor ise, kalsiyum, potasyum ya da amonyum fosfatlar halinde bulunur. Ote yandan yüksek düzeyde azot içeren guanolar Azotlu guanolar olarak isimlendirilir. Dünya piyasalarında satılan Peru guanoları bu sınıfa girer. Bu tip guanolar % l1-16 N, % 8-12 P2O5 (% 3.5-5.2 P) ve % 2-3 K20 (% 1.6-2.4 K) içerirler. Azotlu guanoların öteki organik gübrelere kıyasla gübre değerleri daha yüksektir. Örneğin azotu nitrat şeklinde içeren gübrelerin etki değerleri 100 olarak kabul edilirse azotlu guanoların etki değerlerinin 85 olduğu saptanmıştır. Guano özellikle bahçe tarımında ve sebzecilikle kullanılmaktadır. SOLVER KİMYA
|
