HUMİK ASİDİN TOPRAĞI ETKİSİ

Humik asit, ayrışmış organik maddede, peat, kömür yatakları ve toprakta bulunan, özellikle demir gibi metal katyonlarla kleyt oluşturma özelliğinde olan polimerik fenolik bileşikler içeren kompleks makro organik moleküllerdir (Nicolas ve Melanis, 1968 ).

Humik asit halen tam olarak tanımlanmış bir kimyasal bileşik değildir ve kimyasal yapı olarak birbirine benzeyen bileşiklerin karışımıdır. Humik asitlerin tek bir yapısal formül ile gösterilmeleri oldukça güçtür. Bununla birlikte, humik asitin yüksek miktarda karboksil, hidroksil, metoksil ve karbonil grupları halinde oksijen içerdiği saptanmıştır.

Günümüzde bilim adamları humus kavramını sadece humik maddeler için kullanmaktadırlar. Humik maddeler ileri derecede değişime uğramış olan ve doku strüktürü belirlenemeyen maddelerdir. Genellikle 3 fraksiyon halinde gruplandırılabilir:

- Alkali çözücüde ekstrakte edildikten sonra kuvvetli asitlerle (HCl) çöktürülebilen humik asit,

- Alkalin ekstraktın asitleştirilmesi durumunda çözelti içerisinde bulunan fulvik asit,

- Derişik asit ve bazlar tarafından humik maddelerden ekstrakte edilemeyen humin fraksiyonudur.

Humik asitler, bitkilerin gelişiminde doğrudan ve dolaylı olarak önemli rol oynarlar.

Dolaylı etkiler, suyun tutulması, drenaj, havalanmanın iyileştirilmesi ve metalik iyonlar ile kleytli bileşikler ya da metalik-hidroksitler oluşturarak suda çözünebilir formları meydana getirerek, bu elementlerin birçoğunun çözünürlüğünü de kontrol eder.

Bitkilere doğrudan etkisi, kök gelişimi ve bitkilerin absorbe ettiği besin elementleri metabolizmalarını etkilemesi ile meydana gelmektedir.

Çoğu topraklarda humik maddelerin içeriği yaklaşık olarak %50 humin, %40 humik asit ve %10 fulvik asit şeklinde bir dağılım gösterdiği tahmin edilmektedir (Chiou,1989)

Humik maddelerin yapılan element analizi sonucunda bünyesinde en fazla bulunan elementlerin C, H, O, N ve S olduğu saptanmıştır. Humik asitlerin bileşiminde bu elementlerin bulunma oranları; karbon (C) %53.8–58.7, oksijen (O) %32.7-38.3, hidrojen (H) %3.2-6.2, azot (N) %0.8-5.5 ve kükürt (S) ise %0.1-1.5 düzeyleri arasında değişmektedir (Schnitzer 1978).

Humik asitin bünyesindeki fonksiyonel grupların dağılımı ise CO2H: 3.6, fenolik OH: 3.9, alkolik OH: 2.6, C=O: 2.9, OCH3: 0.6 meq/g’dır (Schnitzer 1978).

Humik asidin;

Toprak tuzluluğunun düşürülmesinde
Toprak renginin düzeltilmesinde
Metaller ile kleyt bağı oluşturulmasında, bu sayede bitki için yararlı besin elementlerinin alımının kolaylaşmasında
Ağır metallerin toksik etkisinin azaltılmasında
Bitki kök hastalık ve zararlılarına karşı etkili olmada
Suyun toprak içinde düzenli bir şekilde dağılması ve tutulmasında
Meyve renk ve şekerine olumlu etki yapmasındaki
önemi araştırmalar sonucu ortaya konmuştur.

                                                                                               SOLVER KİMYA